પંઢરપુર: મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા સમગ્ર રાજ્યમાં માળખાગત વિકાસકાર્યો ચાલી રહ્યા છે. ખાસ કરીને રાજ્યના મહત્વ શહરો અને તીર્થોને જોડતા મહામાર્ગોના કાર્યોની અસર જમીનોના ભાવ પર સ્પષ્ટ જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત શક્તિપીઠ હાઇવેની દિશા બદલ્યા પછી, હવે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે આ માર્ગ હવે બાર્શી, માઢા, પંઢરપુર અને માલશીરસ તાલુકાઓમાંથી પસાર થઈને સતારા જિલ્લા તરફ જશે. આ ફેરફારને કારણે, સંબંધિત વિસ્તારોની જમીનોને ખૂબ મહત્વ મળ્યું છે અને ખેતીની જમીનોના ભાવ ઝડપથી વધ્યા છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં દલાલો જમીન ખરીદવામાં વધુ સક્રિય બન્યા છે, જ્યારે ખેડૂતો તેમની જમીન વેચવાનો ઇનકાર કરી રહ્યા છે.

શક્તિપીઠ હાઇવે જે ગામડાઓમાંથી પસાર થશે ત્યાંની જમીનોને વધુ વળતર મળશે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આ કારણે, ખેતીલાયક અને બાગાયતી પટ્ટામાં જમીન ખરીદવા માટે દલાલોની એક મોટી ટોળકી સક્રિય થઈ ગઈ છે.  આ પગલાંને કારણે, ટૂંકા ગાળામાં જમીનના ભાવ બમણા થઈ ગયા છે. જોકે, ઘણા ખેડૂતોએ મક્કમ વલણ અપનાવ્યું છે કે "તેઓ જમીન આપવા માંગતા નથી, અને જો તેઓ આપશે, તો તેને વેચશે નહીં."

મહામાર્ગની મૂળ યોજના જેવી જ પરેશાની સરકારને નવી યોજનામાં પણ આવી શકે છે. કારણકે, ખેડૂતો ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે જો હાઇવે માટે સિંચાઈવાળી જમીન આપવી પડશે, તો ભવિષ્યમાં તેમની આજીવિકા પર તેની અસર પડશે. 

ખેડૂતોનો વિરોધ વધુ તીવ્ર બની રહ્યો છે કારણ કે તેમને ડર છે કે વર્ષોની મહેનતથી બનાવેલા તેમના બગીચા અને સિંચાઈ સુવિધાઓ નાશ પામશે. આ જમીન સંપાદન પ્રક્રિયામાં વહીવટીતંત્ર માટે એક મોટો પડકાર ઉભો કરે તેવી શક્યતા છે.

પ્રસ્તાવિત હાઇવેનો પ્રારંભિક નકશો હાલમાં ખેડૂતો માટે ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, આ માર્ગ ખરેખર કયા ખેતરોમાંથી પસાર થશે તે સ્પષ્ટ નથી. જમીન મૂલ્યાંકન અને નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા 25 એપ્રિલ પછી શરૂ થશે, અને તે પછી જ સ્પષ્ટ થશે કે કયા ખેડૂતોની કેટલી જમીન પ્રભાવિત થશે અને તેમને કેટલું વળતર મળશે.

જોકે, હવે સિંચાઈવાળી જમીનના ભાવ ૫૦ થી ૬૦ લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયા છે. ખેતીલાયક જમીનના ભાવ પણ ૩૦ લાખ રૂપિયાથી વધુ થઈ ગયા છે. છતાં, વધેલા ભાવે પણ ખેડૂતો તેમની જમીન વેચવા આગળ આવી રહ્યા નથી.