વિપુલ વૈદ્ય 

મુંબઈ: જળ વ્યવસ્થાપન માટે જમીનનાં સાતબારા (૭/૧૨)ની જેમ મહારાષ્ટ્રમાં દેશનો પહેલો 'પાણીના સાતબારા (૭/૧૨)' વિકસાવવાની યોજના ચાલી રહી છે. આવા સાતબારથી પાણીના આડેધડ ઉપયોગનો અંત આવશે એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. 

મહેસૂલ પ્રધાન ચંદ્રશેખર બાવનકુળેએ આજે, મંગળવાર (26 મે) મંત્રાલયમાં મહેસૂલ, પાણી પુરવઠા અને સ્વચ્છતા, ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગોના સચિવો સાથેની બેઠકમાં આ સંદર્ભમાં મજબૂત પગલું ભર્યું. પાણીનું વ્યવસ્થાપન સંગઠન 'એક્વેરિયમ' એ આ માટે 'પાણી ઓડિટ' અને 'બેલેન્સ શીટ'નો ખ્યાલ પ્રસ્તાવિત કર્યો છે, અને આ નવીન યોજના શરૂઆતમાં રાજ્યમાં પાયલોટ ધોરણે લાગુ કરવામાં આવશે.

બેલેન્સ શીટને પારદર્શક બનાવશે

હાલમાં, જમીન રેકોર્ડ માટે 'સતબારા ઉતારા' દરેક જગ્યાએ અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ પાણી માટે આવી કોઈ રેકોર્ડિંગ સિસ્ટમ નથી, પાણીને વૈશ્વિક સ્તરે મળવું જોઈએ તે માન અને ગુણવત્તા મળી રહી નથી. એકવાર પાણીનું ઓડિટ થઈ જાય, પછી તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે તેની કાળજી લેવામાં આવે છે. જ્યાં સુધી પાણીનો ઉપયોગ રેકોર્ડ ન થાય ત્યાં સુધી, તેના પર કોઈ નિયંત્રણ રહેશે નહીં અને લોકો તેમના પાણીના ઉપયોગ માટે જવાબદાર રહેશે નહીં. આને ધ્યાનમાં રાખીને, આ મહત્વપૂર્ણ પગલું 'બ્લુ ગ્રીન અર્બન ડેવલપમેન્ટ' ની તર્જ પર લેવામાં આવી રહ્યું છે. આ મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ હેઠળ, પાણીનું ઓડિટ ત્રણ તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે અને દર વર્ષે તેનું વર્ગીકરણ કરવામાં આવશે. આ સિસ્ટમ ગ્રામ પંચાયત અથવા વોટરશેડ વિસ્તારમાં પાણીના સંગ્રહ, ઇનફ્લો, આઉટફ્લો અને સંતુલનનો પારદર્શક રેકોર્ડ બનાવવા સક્ષમ બનાવશે.